احادیث تربیتی

آثار اخروی و دنیوی زیارت امام حسین (علیه السلام)

حمزه احمدی

از حسین بن ثُوَیْر نقل شده که امام صادق(ع) فرمودند:

«یا حسین! انَّه مَنْ خَرَجَ مِن مَنزِله یرید زیارۀ قبر الحسین(ع) إِنْ کانَ مَاشِیاً کتِبَتْ لَهُ بِکلِّ خُطْوَةٍ حَسَنَةٌ وَ مُحِی عَنْهُ سَیئَةٌ وَ إِنْ کانَ رَاکباً کتِبَتْ لَهُ بِکلِّ خُطْوَةٍ حَسَنَةٌ وَ حُطَّ بِهَا عَنْهُ سَیئَةٌ حَتَّی إِذَا صَارَ فِی الْحَیرِ کتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الْمُفْلِحِینَ الْمُنْجِحِینَ حَتَّی إِذَا قَضَی مَنَاسِکهُ کتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الْفَائِزِین…»(1) ای حسین! به درستی که هر کسی از خانه اش به قصد زیارت قبر حسین بن علی خارج شود، اگر پیاده باشد، با هر قدمی، حسنه ای برایش نوشته شده و گناهی از او پاک می شود و اگر سواره باشد، با هر قدمی، حسنه ای برایش نوشته شده و به واسطه آن گام، گناهی از او کنار گذاشته می شود تا به درب حائر حسینی* برسد که در این صورت خداوند نام او را از جمله رستگاران و نجات یافتگان ثبت می کند و زمانی که آداب زیارت و اعمالش را به پایان برساند، خداوند نام او را در زمره برندگان می نویسد….

بسیاری از مناسک دینی ما، نه تنها آثار اخروی دارند بلکه دارای ابعاد و آثار دنیوی نیز هستند. و در روایات معصومین (ع) به هر دوی این ابعاد اشاره شده است. زیارت قبر مطهر امام حسین (علیه السلام) یکی از این مناسک است که هم دارای ابعاد و آثار اخروی است و هم ابعاد دنیوی را شامل می شود. امام صادق (ع) در این حدیث به برخی از آثار اخروی این امر، تصریح کرده اند این آثار عبارتند از: 1-به ازای هر قدمی که بر می دارد یک حسنه برای او ثبت می شود و یک گناه او محو می شود 2-خداوند نام او را در زمرۀ نجات یافتگان و رستگاران در آخرت قرار می دهد. این آثار بر حیات دنیوی فرد نیز تاثیر می گذارند مثلا؛ در فقره ای از روایت دیگری، امام (ع) می فرمایند: خداوند، مقام زائر امام حسین (ع) را هزار مرتبه بالا می برد «یرفع له الف درجه» (2) کسی که در آخرت هزار مرتبه بالاتر است یعنی در واقع در همین دنیا نیز سعۀ وجودی اش هزار مرتبه بالاتر است یا به عبارتی؛ به لحاظ تربیتی، رشد یافته تر، متکامل تر و جلوتر است. علاوه بر این آثار، به لحاظ حیات دنیوی، زیارت قبر امام حسین (ع) به هر نحوی مخصوصا اگر با پای پیاده باشد و همچنین مخصوصا اگر در ایام اربعین باشد ، آثار تربیتی فردی و اجتماعی نیز دارد-اگر چه در این روایت یا روایات مشابه، ممکن است به آن تصریح نشده باشد اما این آثار را تلویحا از کلام معصوم (ع) می توان فهمید- پیاده روی اربعین، یک پدیدۀ اجتماعی می باشد که یادآور حرکت و قیام امام حسین (ع) و وقایع بعد از آن است و در طول تاریخ موانع و فراز و نشیب های بسیاری داشته است. و امروز به یک جنبش دینی-اجتماعی تبدیل شده است که احیاگر پیام های عاشورا و بازگو کنندۀ اهداف قیام امام حسین (ع) در اعصار جدید است. برخی از مهمترین پیام های این جنبش عبارتند از: عدالت طلبی و حق طلبی، مبارزه با انحرافاتی که ممکن است در جامعه ایجاد شوند، دفاع از دین در برابر انحرافات، تسلیم نشدن در برابر زورگویان، بی تفاوت نبودن نسبت به سایر انسان ها و مخصوصا ملت های مظلوم و مهمترین هدف تربیتی، تقویت این امور در خود فردی مان و در افراد جامعه و اجرای آنها در جامعه است.

در پایان، ذکر این نکته لازم است که در این گونه امور نباید از عنصر آگاهی و بصیرت غفلت شود؛ چرا که حصول این آثار و ثبوت آنها مشروط به آگاهی است. و امام صادق (ع) در ضمن حدیثی به این مساله اشاره کرده اند و می فرمایند: «من خرج الی قبر الحسین عارفا بحقه..» (3) یعنی افراد، امام (ع) را بشناسند و شأن ایشان را بدانند و نسبت به اهداف و اغراض ایشان از حرکت به سوی کربلا و خلق حماسۀ عظیم عاشورا آگاهی داشته باشند و همچنین بهتر است افراد نسبت به انگیزه شان از شرکت در این پیاده روی آگاهی داشته باشند و به پیام و اندیشه ای که محصول این پیاده روی است توجه داشته باشند.

1-بحارالانوار، ج 98 ، ص 28

2-همان، ج 98، ص 25

3-کامل الزیارات، ص 255

*حائر حسینی محدوده‌ای مخصوص پیرامون قبر امام حسین(ع) است که شخص مسافر می‌تواند یا مستحب است نمازش را در آن محدوده به صورت کامل بخواند نه شکسته (ویکی شیعه)

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
قالب وردپرس