روزنگار تربیت

انتخاب بندگی در اعتکاف 

به‌مناسبت فرا رسیدن ایام‌البیض(اعتکاف)

یکی از زمینه‌هایی که می‌تواند در رشد معنوی و اخلاقی بچه‌ها اثرگذار باشد، تشویق و همراهی مربیان و والدین با آن‌ها در مراسم معنوی «اعتکاف» است. زیرا اعتکاف، انتخابی‌ست که بچه‌ها می‌توانند به‌دور از هیاهو و شلوغی زمانه چند روزی را به خلوت خود با معبود اختصاص بدهند و این مسیر سبز،  زمینه‌ساز انقلابی درونی و معنوی در وجود آن‌ها باشد.  به‌ همین مناسبت، برخی از آثار تربیتی اعتکاف را برمی‌شماریم:

نزدیکی به خدا

اعتکاف، راه رسیدن به خدا است؛ در حدیث معراج خداوند از پیامبر(ص) خود سوال می‌کند: «ای احمد، آیا می‌دانی در چه هنگام بنده به قرب من نایل می شود؟» سپس خداوند در جواب سوالش می فرماید: «زمانی که گرسنه یا در حال سجده باشد» و در ادامه همین حدیث یکی از آثار گرسنگی، سکوت و خلوت را «تقرب بنده به سوی خداوند متعال» ذکر می‌شود. (۱)

از آنجا که در سنّت نیکوی اعتکاف این ویژگی‌ها در کنار هم جمع می‌شود، زمینه مساعدی برای تقرب انسان به خداوند باری تعالی به‌وجود می‌آید.

تمرین توبه

توبه در حال اعتکاف موجب جلب رضا و غفران الهی است زیرا خداوند می‌فرماید: «ای بندگان من، ای کسانی که بر نفس‌های خویش اسراف نمودید، از رحمت خدا مأیوس نشوید، به‌راستی که خداوند همه گناهان را می‌بخشاید و به‌راستی که او غفور و رحیم است.(۲)

اعتکاف، فرصتی به انسان می‌دهد که اندکی با خودش خلوت کند و طلب مغفرت و بخشش نماید. در روایات اسلامی آمده که «مَن اِعتَکَفَ ایمانا وَ اِحتَسَابا غُفِرَلَه ما تَقَدَّمَ مِن ذَنبِه؛ هر کس از روی ایمان و یقین اعتکاف کند، گناهان گذشته او بخشیده می شود.(۳)

تقویت اراده

از آثار مهم اعتکاف، تقویت اراده است. کسی که مدتی بر خلاف خواست درونی‌اش، خود را در محلی حبس و از انجام بسیاری از امور که به‌طور طبیعی به آن‌ها تمایل دارد، پرهیز می‌کند، خود به خود تمرینی است برای اجتناب از خواهش‌های نفسانی دیگر که در زندگی روزمره با آن مواجه است.

افزایش تواضع و فروتنی

اگر انسان بتواند در طول اعتکاف بهره کامل را از این سنت حسنه ببرد و اندکی بر معرفت خودش به ذات مقدس الهی بیفزاید، بدون شک خود را در دایره هستی کوچک‌تر از قبل خواهد دید و استکبار و غرور از او رخت برمی‌بندد و دیگر در مقابل هم‌نوع خود تکبر نمی‌ورزد.

دوری از غفلت

اعتکاف سنت نیکویی است که انسان را تمرین می‌دهد تا از گناه و غفلت دوری کند و همواره در هر زمان و مکان به یاد خدا باشد. غفلت از خدا بزرگ‌ترین عاملی است که موجب سقوط انسان می‌شود و مراسم معنوی اعتکاف فضایی ایجاد می‌کند که غفلت در انسان به حداقل برسد.

انس با معنویت

در پرتو اعمالی چون اعتکاف، کم‌کم ارتباط روانی خاصی بین انسان و مسجد، قرآن، نماز، نماز شب، دعا و… به‌وجود می آید؛ به‌نحوی که انسان مشتاقانه به سمت این امور می‌رود و دوری از آن‌ها برایش سخت می‌شود.

آشنایی و برقراری ارتباط دوستانه

حضور دوستان اهل معنویتِ یک شهر در مسجد و به‌صورت هم‌زمان، فرصت مناسبی است تا با یکدیگر آشنا شوند و ارتباط دوستانه برقرار کنند و بقیه را همراه و هم‌گام خود در این مسیر ببینند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱ـ کتاب بحارالانوار،ج ۷۷، ص ۲۱

۲ـ قرآن کریم، سوره زمر، آیه ۵۳

۳ـ  کتاب جامع‌الصغیر، ج ۲، ص ۵۷۵

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
قالب وردپرس