سبک تربیت

تفاوت تعلیم و تربیت

مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی

حقیقت تربیت، شکوفا  شدن انسانیت و مرتبط ‌شدن انسان به حقیقت خودش است؛ در تربیت، آزادسازی انرژی متراکم مطرح است که با این آزادسازی، قدرت به جریان می‌‌افتد و نیروی بالقوه به فعلیت می‌‌رسد؛ مثلاً می‌‌گویند انسان، خوش‌نویس بالقوه است. آزاد شدن انرژیِ متراکم این است که او را کاتب و خطاط بالفعل کنند. کسی که نشانه‌‌هایی از استعداد ریاضی دارد، برای اینکه بتواند نوآوری کند و انرژی متراکم او آزاد شود، باید او را مخترع یا مکتشف کنند.

تفاوت تربیت با تعلیم این است که جهت تعلیم از خارج به داخل است؛ اما تربیت، از داخل به خارج ‌شکل می‌گیرد. تعلیم مثل این است که از حوضِ معلم آبی برداشته و درحوض متعلم ریخته شود؛ به‌‌ بیان دیگر از منبع معلم، حوضچه متعلم پرآب می‌شود. در تربیت، بحث درباره کشف و شکوفایی استعداد‌‌های انسان است. مثل چاه که برای زایندگی، آب‌کشی‌‌ می‌‌شود، مربی هم موانع درونی متعلم را برمی‌دارد و او را به ابراز نظر و پرسش و زایندگی می‌‌کشاند.

معلم وقتی در مقام تربیت قرار می‌گیرد، وظیفه‌اش غیر از آن است که می‌‌خواهد آموزش بدهد. در تربیت، باید از طفل مَطلب بیرون کشید و سهمی برای دانش‌آموز باز کرد که اظهارنظر کند؛ نه اینکه صرفاً معلم مطالب و نکاتی بگوید و در ذهن او انباشته شود؛ اما در مقام تعلیم، زمینه به‌گونه‌ای باید فراهم شود که دانش‌آموز از معلم مطلب بکشد و معلم هم به او مطلب بدهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
قالب وردپرس