سبک تربیت

شناخت انسان، اولین گام در فعالیت تربیتی

استاد هادی‌زاده

اگر بخواهیم یک فعالیت ارشادي و تربيتي  شروع كنيم، نخستین گام این است که موضوع كارمان را که همان انسان است  بشناسيم اما پرسشی که در این مرحله به ذهن می­‌رسد این است که برای شناخت انسان دقیقاً چه چيزهایی را بايد بدانیم؟

به منظور برنامه‌ريزي براي فعالیت­‌های تربيتی باید چند مسئله را درباره انسان بدانیم: نخست اینکه امكانات و توانائي‌هاي انسان چيست؟ دوم اينکه فطرت و ساخت انسان چگونه است؟ و سوم اینکه وسعت وجودی انسان چقدر است؟ تفکر درباره این سه مساله ما را برای موفقیت در مسیر تربیت یاری می دهد.

سه مؤلفه ضروری برای شناخت انسان

الف) امکانات و توانمندی­‌های انسان

اگر بخواهیم انسان را ارشاد و تربيت کنیم، باید بدانیم که این موجود متفاوت با هر موجود ديگري است و امكانات ویژه‌­ای دارد که باید آن‌ها را دریابیم. انسان موجودی است که مي‌تواند بينديشد،  ارزيابي كند، دل ببندد، تصميم بگيرد و  از تصميمش برگردد، مي‌تواند خودش را ارزيابي و نقّادي كند، مي‌تواند آنچه به او عرضه مي‌شود را زير سؤال ببرد و . . .

ب) ساخت و فطرت انسان

مسئله دیگری که در شناخت انسان بايد به آن توجه شود، فطرت و ساخت آدمي است؛ يعني اينكه باید دید مجموعه امكانات و توانمندی­‌های انسان چه رابطه و داد و ستدي با هم دارند و چه تأثير و تأثري بین آن‌ها برقرار است؟ اگر رابطه اين مجموعه را ندانيم و ساخت انسان را نشناسيم، نمي‌توانيم مسير انسان و كاري كه انسان بايد انجام دهد را به درستی تشخيص دهيم. هنگامی که در احوالات انسان­‌ها دقت می­‌کنیم، درمی­‌یابیم که همه آدم‌ها، چه آن‌هايي كه با دين آشنا شده‌اند و چه آن‌هايي كه با دين آشنا نشده‌اند،  همه نوعی بي‌قراري در وجودشان دارند و تفاوت‌شان تنها در این است که هر یک سعی می­‌کنند اين بي‌قراري را با چيزي آرام کنند!

ج) گستره وجودی انسان

پرسش سومی که پس از شناخت امكانات انسان و پس از درنظر گرفتن ساخت ویژه او باید به آن پاسخ داده شود این است که انسان با این همه امکانات و با این ساخت ویژه متعلق به كجاست؟ و برای چه گستره‌­ای آفریده شده است؟ متعلق به خانه و خانواده خویش است، متعلق به كلّ زمين است، متعلق به دنياست و يا اینکه اساساً متعلق به عالَم ديگري است؟ به بیان دیگر باید دید که وسعت وجودي این انسان چقدر است و تا كجا بايد برود؟

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
قالب وردپرس