روزنگار تربیت

نبض اصلی عفاف و حجاب در دوره دبستان می‌تپد!

به‌مناسبت روز عفاف و حجاب

۲۱ تیرماه، سالروز قیام مردم مشهد علیه کشف حجاب به‌عنوان روز عفاف و حجاب نام‌گذاری شده است. سؤالی که برای بسیاری از خانواده‌ها و به ویژه فعالان فرهنگی تربیتی مطرح است، چگونگی تقویت فرهنگ عفاف و حجاب در میان نسل‌های تازه است. به بیان دقیق‌تر، در مسیر تربیت کودکان و نوجوانان، روحیه عفاف و آداب حجاب را چگونه می‌توان در شخصیت متربی نهادینه کرد؟

آشنایی با حجاب از دوران کودکی

از نظر «دکتر حسن ملکی» استاد دانشگاه علامه‌طباطبایی، عفاف و حجاب در میان نوجوانان و جوانان ریشه در دوره کودکی و نوع تربیت والدین و خصوصا مادر دارد و از آن‌جا که هسته تربیت، ارزش‌ها هستند نه رفتارها، باید ارزش عفت در وجود افراد نهادینه شود تا رفتار درست صورت گیرد. وی معتقد است:

در روان‌شناسی، عوامل رفتاری شامل عوامل زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی هستند. اگر والدین می‌خواهند عفاف و حجاب را به فرزند خود آموزش دهند، به چهار عامل گفته شده توجه کنند. مطالعات نشان می‌دهد رفتار ما ابتدا ناشی از عوامل زیستی مانند ژنتیک است و غیر  از چهره، خُلق وخو نیز به ارث می‌رود، یعنی اینکه با چه کسی ازدواج می‌کنید و این فرد در چه بستری رشد کرده مهم است، چون نیمی از صفات فرزند ما از همسر ما به ارث می رود. وقتی ازدواج انجام می‌شود تقریبا پرونده وراثت بسته می‌شود و با تولد کودک، او در یک بستر اجتماعی قرار می‌گیرد. بخش زیادی از شخصیت ما تحت تاثیر تجربیات سنی بسیار پایین ماست.  وقتی فضای ارتباطی خانواده طوری است که حجاب و عفاف رعایت می‌شود، کودک در این فضا آن‌طور که ما زندگی می‌کنیم تربیت می‌شود. پس اگر بخواهیم به حجاب اهمیت بدهیم، باید به دوران کودکی توجه کنیم؛ چون نوزاد از بدو تولد قدرت ضبط کردن دارد!

هویت انتخابی نه تقلیدی

استاد ملکی، در پاسخ به این سؤال که چه چیزی یک جوان را در برابر تبلیغات ضدحجاب و عفاف، قدرت مقاومت و مصونیت می دهد، می گوید:

قبل از رسیدن به جوانی باید کودک را با یک فهم و ارزش‌گذاری صحیح نسبت به عفاف و حجاب آشنا کنیم. هویت‌یابی و نظام ارزش‌یابی نوجوان اگر فقط ضبط‌شده و تقلیدی باشد، نمی‌تواند در بزرگ‌سالی او را در برابر هجمه‌ها و انتقادات نسبت به حجاب حفظ کند و امکان دارد او در برابر هر انتقادی عصبانی شود و حتی به بی‌حجابی روی آورد. بنابراین اگر مرحله هویت‌یابی در فضای انتخاب صورت گیرد و فرد با گزینه‌های مختلف، نه فقط شیوه رفتار والدین، هویت مورد نظر خود را انتخاب کند، مقاومتش در برابر مسائل بیشتر خواهد بود.

استاد، خودش باید الگوی  رفتاری شود

به اعتقاد «دکتر زهرا جامه‌بزرگ» استاد دانشگاه علامه‌طباطبایی در زمینه تقویت عفاف و حجاب در جامعه، روش تربیتی الگویی می‌تواند به‌کار گرفته شود. وی توضیح می دهد: در این روش سه مسأله الگوپذیری، الگو پردازی و الگو زدایی برای تربیت معرفی می شود. دلیل استفاده ما  از این روش این است که  مؤثرترین، سریعترین و پایدارترین نوع یادگیری را ایجاد کنیم و نکته دیگر اینکه اشتباه در آن کم‌تر است. چون وقتی انسان‌ها فردی را به عنوان الگو در حال انجام عملی می‌بینند، به قابلیت‌های خود پی برده و آن‌ها نیز اعتماد به‌ نفس برای ورود به آن رفتار را پیدا می‌کنند.

از نظر دکتر جامه‌بزرگ مهم‌ترین مسأله الگودهی، جذابیت و اعتبار الگو است و اساتید در تربیت الگویی باید دو مسأله را مدنظر قرار دهند: یکی اینکه استاد، روی رفتار درونی و بیرونی خود طوری کار کند که خودش الگوی رفتاری شاگردانش شود، دوم اینکه: دیگران را به‌عنوان الگو در کلاس معرفی کند. این الگوی معرفی شده یا عینا در جامعه وجود دارد یا در گذشته بوده است.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
قالب وردپرس