سبک تربیت

فرزندِ ما، تکرار خودِ ماست!

استاد غنوی

اگر رفتار فرزندان‌مان را مرور و با رفتار خودمان مقایسه کنیم، شاید حدود ۹۰ درصد چیزهایی که فرزندان از ما یاد می‌گیرند، از مسائلی است که ما قصد آموختنش را به آن‌ها نداشته‌ایم. مثلاً وقتی مادر در خانه عصبانی می­شود و حرف بدی می­زند، اولین چیزی که فرزند یاد می‌گیرد، همان حرف بد است!

وقتی پدر به هنگام سختی و اضطراب به سیگار یا خدای ناکرده چیزهای ناپسند دیگری پناه می­‌برد، یا به پرخاش کردن متوسل می­‌شود، فرزندشان که این رفتار را می‌بیند نیز هنگامی که با چنین شرایطی مواجه می‌­شود و به فشار و سختی دچار می‌گردد، همان گزینه در ذهنش شکل می­‌گیرد و همان رفتار را انجام می­‌دهد اما اگر ببیند پدر گرفتار و مضطرب قرآن می­خواند، به دعا پناه می­برد و نماز می­خواند، او نیز در آینده و در مواجهه با چنین شرایطی، این گزینه در ذهنش نقش می‌بندد و همین کار را می‌کند.

تک‌تک رفتارهای ما معنا دارد. تمامی رفتارهای ما که در مقابل چشم فرزندان‌مان صورت می‌گیرد، با آن‌ها حرف می­‌زند. این نکته نشان می‌­دهد که ما در رفتارهای فرزندان‌مان و تربیت آن‌ها نقش بزرگی به عهده داریم.

در روایات زیادی به ما توصیه کرده‌اند که مردم را به سوی خدا، دین و راه هدایت بخوانید ولی نه با زبان‌تان بلکه با عمل‌تان، ولی ما وقتی می خواهیم ارزش‌هایی را به فرزندان‌مان منتقل کنیم و از آن ارزش‌ها با آن‌ها سخن ­بگوئیم، گاها از چیزهایی سخن می‌گوئیم که از حیث ذهنی آمادگی فهمش را ندارند . غافل از اینکه زبان عمل، زبان تأثیرگذارتری است!

خیلی وقتی ها آرزوها و ایده‌آل‌های ما بدون آنکه خودمان متوجه باشیم به فرزندان‌مان  منتقل می­‌شود. مثلاً می‌­گوئیم خوش به‌حال فلانی، فلان زمین را خریده، فلان ماشین را خریده و … صرف نظر از خوب و بد بودن همچون صحبت‌هایی، این جهات در فرزندان تأثیر می‌گذارد. مشکلات، آرزوها، دغدغه‌‎ها و عادت‌های ما در فرزندان مؤثر است. اگر  وسعت این تأثیر را متوجه شویم، درمی‌­یابیم که والدین آموزش‌های مستقیم و غیرمستقیم زیادی برای بچه‌ها دارند؛ بنابراین اگر خواهان تغییر آن‌ها هستیم، نخست باید به خودمان بپردازیم. به بیان دیگر اولین چیزی که می­‌تواند در تغییر بچه‌ها مؤثر واقع شود، تغییر خود ما است.

حرف پایانی

حال که حتی رفتارهای ناخواسته و پیش‌بینی نشده­ ما هم می‌­تواند زمینه­ آموزش باشد، پس می‌­توان در زمینه­ تربیت آگاهانه از آن‌ها بهره گرفت. مثلاً اگر در خانه دعوایی هم پیش آمد – با اینکه دعوا در مقابل فرزندان درست نیست- می­‌توان در آن‌جا هم آموزش داد که انسان در حال عصبانیت چگونه باید رفتار کند. می­توان تعادل و انصاف را به فرزندان آموخت. می‌شود نشان داد که اگر در رفتار و گفتار انسان اشتباهی پیش آمد، می‌­تواند اشتباه خودش را ببیند و پوزش بخواهد و آن رفتار و گفتار نادرست را جبران کند و اینکه عذرخواهی نشانه­ عظمت و بزرگی انسان است، نه اینکه نشان از کوچکی و ضعف او باشد.

1 نظر در “فرزندِ ما، تکرار خودِ ماست!”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
قالب وردپرس