تربیت در تشکل

کارکردهای هدف‌گذاری در تشکل تربیتی (۲)

هدف‌گذاری چه‌قدر در رشد یک مجموعه اثرگذار است؟

اهداف همانند نوری هستندکه افق و مسیر پیش روی یک مجموعه تربیتی را روشن می‌سازند. در این نوشتار با دو کارکرد هدف‌گذاری آشنا می‌شویم:

الف) ارزیابی عملکرد

بدون تعیین اهداف نمی‌توان عملکرد مجموعه را ارزیابی کرد. برای ارزیابی ‏عملکرد می‌توان نگاهی کمّی داشت. برای مثال، مجموعه‌ای که طی چند سال، ‏‏۲۰۰ ساعت کلاس برگزار کرده و یا ۵۰۰ نفر آموزش داده، این آمار را ممکن است به‌عنوان موفقیت برای خود قلمداد کند!

اما اگر مجموعه‌ای اهداف مشخصی داشته باشد، می‌نگرد ‏که چه مقدار از آن اهداف حاصل شده‌ است. در این صورت اگر در طول این ‏چند سال، ده‌هزار نفر هم آمده و رفته باشند، عملکرد مجموعه مناسب دانسته ‏نمی‌شود بلکه باید دید چنددرصد از اهداف مجموعه، محقق ‏شده است.

چند نکته

۱ ـ در امر تربیت نباید فریب حجم و کمیت فعالیت را خورد، ‏بلکه باید دید چه‌مقدار از اهداف تربیتیِ مدنظر، محقق شده‌ است. باید بررسی کرد که هدف از فعالیت‌ها چه بوده و به چه میزان به این هدف دست یافته‌ایم؟ اگر میزان تحقق هدف از سطح طبیعی که باید به آن می‌رسیدیم پایین‌تر باشد، باید در فعالیت خود بازنگری کرده و اشکالات را کشف کنیم.

۲ ـ یکی از آسیب‌هایی که ممکن است در ارزبابی مجموعه پیش بیاید؛ مقایسه‌ مجموعه‌ خود با مجموعه‌ای دیگر است. این مقایسه در سطح فعالیت‌ها و برنامه‌های انجام شده، مقایسه‌ای اشتباه است.

۳ ـ برخی از مجموعه‌ها خود را با عموم مجموعه‌های دیگر مقایسه می‌کنند و این ذهنیت برای‌شان ایجاد می‌شود که آن‌ها هم باید همان فعالیت‌هایی را انجام دهند که دیگران انجام می‌دهند، بنابراین از فعالیت خود احساس رضایت می‌کنند؛ در حالی که این مقایسه یک آفت است.

۴ ـ مجموعه‌ها نباید فعالیت‌های خود را با مجموعه‌های هم‌عرض بسنجند، بلکه باید با توان خود و اهداف‌شان فعالیت‌ها را ارزیابی کنند و به این سؤالات پاسخ دهند که آن‌ها چه فعالیت‌هایی می‌توانستند انجام بدهند و چه فعالیت‌هایی انجام داده‌اند؟  هدف‌شان از انجام این فعالیت‌ها چه بوده و چه مقدار از آن محقق شده است؟

ب) رویایی فعال با مشکلات

انسان‌ها باتوجه به اهمیت هدف و دلبستگی‌ای که به آن دارند، سختی‌ها را تحمل می‌کنند. ‏یک کاسب، پیش از طلوع آفتاب بیدار می‌شود و به راه می‌افتد و تا آخر شب ‏تلاش می‌کند چون به هدف و کارش دلبستگی دارد!

حرف آخر

اگر هدف مجموعه و افراد آن، خُرد، کوچک و یا کم‌اهمیت باشد، مقاومت‌شان در برابر مشکلات اندك ‏خواهد بود. در این صورت همین که با مانعی مثل عدم هماهنگی آموزش و پرورش ‏یا خادم و روحانی مسجد روبه‌رو شوند، فعالیت را رها می‌کنند!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
قالب وردپرس