تربیت در تشکل

کارکردهای هدف‌گذاری در تشکل تربیتی (۱)

هدف‌گذاری چه‌قدر در رشد یک مجموعه اثرگذار است؟

تدوین اهداف در مجموعه تربیتی  از مهم‌ترین موارد برنامه‌ریزی راهبردی است. حال در این یادداشت کاردکردهای هدف‌گذاری را برمی‌شماریم:

الف) برنامه‌ریزی عملیاتی

برنامه‌ریزی عملیاتی به معنای توان طراحی فعالیت‌های لازم و استفاده‌ مناسب از امکانات و فرصت‌های مجموعه برای رسیدن به اهداف است. در برنامه‌ریزی عملیاتی، نخستین پرسشی که به ذهن می‌رسد، این است که هدف از برنامه‌ریزی چیست؟ و در برنامه‌ها دنبال چه چیزی هستیم؟ به بيان ديگر، خروجی این برنامه چه باید باشد؟ با روشن شدن خروجی برنامه امکان برنامه‌ریزی عملیاتی صحیح فراهم می‌شود.

ب) تعیین روش

اگر هدف از گردهم‌آوردن متربیان فقط این باشد که چیزی بیاموزند و ‏اطلاعات خوبی از تاریخ و اصول دین داشته باشند، به‌کارگیری روش اطلاعات‌محور کارآمد خواهد بود اما اگر هدف این باشد که در دل متربیان، ‏عشق و ایمان شکل بگیرد، اطلاعات‌محور بودن کافی نخواهد بود.‏

چند نکته در باب هدف‌گذاری و تعیین روش

۱ ـ هدف، عنصری تعیین‌کننده در انتخابِ روش تربیتی است البته استفاده از برخی ‏روش‌ها، مانند روش آموزشی، برای هر هدفی مشترک است اما ‏مشکل از آن‌جا آغاز می‌شود که تنها به همین روش مشترک بسنده ‌شود. ‏بررسی برخی مجموعه‌ها نشان می‌دهد كه روش کار آن‌ها، تنها آموزش و برگزاری کلاس‌هایی مانند اصول عقاید، قرآن، نقاشی، زبان و… است و حال آنکه اکتفا کردن به اطلاعات، اشتباهی بزرگ است.

۲ ـ اگر هدف به‌درستی تبیین شود، به تبع آن می‌توان روش مناسبی را  برای تربیت اتخاذ کرد و سنجید كه آیا تنها با اطلاعات دادن به متربیان می‌توان انسان را به‌گونه‌ای ‏تربیت کرد که وقتی با هزارگونه دعوت، هجوم و مشکل روبه‌رو شد، بتواند روی پای ‏خودش بایستد؟

۳ ـ اگر هدف ما این باشد که یک کودک را به جایی برسانيم که مثلاً کودک مؤدبی باشد، با يك روش تربیتی متناسب می‌توانیم به این هدف برسیم اما اگر بخواهيم انساني تربیت كنيم که در هنگام همراهی با وليّ خود، حتی اگر وليّ به او گفت که «بيعتم را از گردن تو برداشتم و تو می‌توانی بروی»، باز او دست برندارد و بگويد که «تا آخرین قطره خونم با شما خواهم ماند»، نمی‌توان از همان روش تربیتی چنین انتظاری داشت.

۴ ـ روشی که با هدف تربیتی تناسب نداشته باشد، روش مناسبي نيست. هنگامی که هدف در تربیت انسان این باشد که او به مرحله‌ انتخاب برسد، هر روشی که نتواند این اتفاق را در وجود او ایجاد کند، باید کنار گذاشته شود.

کلام آخر

این نکته باید درنظر گرفته شود که اهداف به‌تنهایی تعیین کننده روش نیستند، بلکه ساخت انسان و ویژگی‌هایش و همچنین محیطی که در آن زندگی می‌کند، در انتخاب روش تربیتی مؤثر خواهند بود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
قالب وردپرس